Bestuurscrisis torenhoog?
Tijdens de verkiezingscampagne komt de bestuurscrisis ook steeds weer boven. Een brede analyse wordt er echter nog steeds niet bijgegeven. Wij gaan hier verder op via onze eigen observaties:
Voor nieuwelingen van buiten zal het onbekend terrein zijn. Maar de bestuurlijke problemen zijn er al wat langer. Die begint al in de vorige periode, tussen 2018 en 2022. De VVD, PCG en GroenLinks zaten elkaar als coalitie zelf flink in de weg. Dat werd al duidelijk bij het opstappen van een van de VVD-wethouder. Vervolgens deed corona de zaak ook geen goed, verloor de VVD een tweede wethouder (overigens door zeer spijtige redenen) en de PCG ook een. Met twee vervangers werd de eindstreep net gehaald.
Ook in de gemeenteraad was het onrustig. Oppositiepartijen (ja ook de SP) voelden wel aan waar de coalitie pijn gedaan kon worden. In coronatijd werd de sfeer er achter de schermen niet beter op. Randzaken als bijvoorbeeld het uit elkaar vallen van Wijk Nu (dat weer Burger Belangen werd en een raadslid dat alleen verder ging) bracht geen rust. De negatieve sfeer werd meegenomen.
Een raadsakkoord moest verbetering brengen. Alle partijen zaten samen te onderhandelen. Best gezellig, maar diepgaand werd het nooit. Na het opstellen van profielen kwam de formateur met wethouderkandidaten. Het lont werd direct weer ontstoken. BurgerBelangen had maanden meegepraat, maar trok zich terug. Andere partijen tekenden maar delen van het akkoord. De toon was gezet.
Na nog geen jaar ontplofte het kruitvat pas echt. Wil Kosterman werd in mei 2023 gedwongen op te stappen door de boterkoek-coalitie van de toenmalige VVD, D66, PCG, Oprecht (net twee weken daarvoor uit DVD gestapt) en BurgerBelangen. Onder dreigement van een motie van wantrouwen om de afhandeling van het Oude Stadhuis. De politicus die in haar eentje meer stemmen haalde dan de meeste partijen, werd zonder scrupuleus aan de kant geschoven.
Vervolgens was het wachten op Samenwerkt. Wat zou die partij na het wegsturen van hun wethouder doen? De gehele zomer dacht de partij na over een eventuele vervanger. In oktober kwam het verlossende woord; de sfeer was niet veilig genoeg om een andere wethouder aan te wijzen. Er was dus al een bestuurscrisis na dit wegsturen.
Als aangeschoten wild trok het college verder. Er was een evenwicht weggevallen. De disbalans is nooit meer hersteld. Slechte financiële verhoudingen, ook niet nieuw, maakte het er niet beter op. Net als in de periode daarvoor was er binnen de raad ook genoeg te doen. Lokaal Liberaal splitste zich af van de VVD. De lokale liberalen vonden onder andere dat hun landelijke partij te weinig deed aan de financiële problemen van het ravijnjaar. De VVD-wethouder werd een man zonder politieke fractie. De stoelendans ging in november 2024 verder toen wederom een Burger Belangen lid uit de partij stapte, net als de periode daarvoor. Dit keer naar juist Lokaal Liberaal.
Achter de coulissen ging het er bij de raad ook veel over de tong. Het was echter in het presidium. De commissie stiekem waar niks over naar buiten mag komen. Juist omdat dit hier gebeurde, waar alle partijen een grote mond over hadden (niet open, niet transparant enzovoorts) stapte de SP in deze tijd uit het presidium.
Zelfs binnen de raad was er dus ook een crisis waar niet aan toegegeven is, volgens onze observaties.
